De "Chelatie-oorlog" van 1983-1984
De term "Chelatie-oorlog" vormde de grote kop op de voorpagina van het Algemeen Dagblad (maart 1984) en had betrekking op het ernstige conflict tussen cardiologen en Organon enerzijds en de Nederlandse vereniging van Chelatie artsen (NVC) en de Nederlandse vereniging van Chelatie patiënten anderzijds.
Hier volgt een kort verslag over dit conflict waaruit de NVC als "grote overwinnaar" te voorschijn kwam. Zonder de weerbaarheid van de NVC had de Chelatietherapie in Nederland in 1984 opgehouden te bestaan.
Eind 1981 kwam de Chelatietherapie, die reeds sinds 1960 in de Verenigde Staten als routinebehandeling bij hart- en vaatziekten wordt toegepast, naar Nederland. Binnen een jaar draaide onder grote publieke belangstelling en media-aandacht een tiental Chelatie klinieken op volle toeren, tot grote ergernis en verontrusting van de cardiologen en Organon.
Aangezien, zoals op basis van wetenschappelijke onderzoekingen in de VS eenvoudig te becijferen valt, het patiëntenbestand van de cardiologen met bijna de helft zou teruglopen indien de Chelatietherapie officieel zou worden erkend, is dit verzet alleszins begrijpelijk. In de woorden van prof. dr. Vroon in zijn rubriek in de Volkskrant ging het hier om "Macht, status en geld."
De aanvallen op de Chelatietherapie vonden hun hoogtepunt in het verschijnen van het rapport van de Gezondheidsraad over Chelatietherapie dat in december 1983 aan de minister van gezondheid (destijds staatssecretaris) als richtsnoer werd aangeboden. Het advies luidde: een onmiddellijk verbod.
Het rapport (officieel ADVIES geheten) was vernietigend en had, zoals de inhoud weerspiegelt, de opzet om te vernietigen, dat wil zeggen de Chelatietherapie in Nederland te doen verbieden, ergo, van het medische toneel te laten verdwijnen.
Twee maanden later verscheen het "Tegenrapport" van de Nederlandse Vereniging voor Chelatietherapie (NVC), dat onder grote belangstelling van de pers aan staatssecretaris van der Reijden, de geneeskundig hoofdinspecteur en de Gezondheidsraad werd aangeboden.
Deze wetenschappelijk gefundeerde "tegenaanval" van de NVC leidde tot een regelrechte overwinning van de Chelatievoorstanders. Op grond van het Tegenrapport verwierp de staatssecretaris het rapport van de Gezondheidsraad en eiste de instelling van een nieuwe commissie en een nieuw rapport. Dit is nooit van de grond gekomen.
Hier kunt u de volledige tekst van het Tegenrapport lezen.
Uit de dagbladen
De Knipseldienst BV. registreerde in deze periode circa driehonderd artikelen over deze omstreden geneeswijze. Hierna volgt een gerichte greep.
In de Telegraaf van 28 februari 1984 verscheen een artikel van de hand van de medisch redacteur Frits Gonggrijp onder de titel "Chelatie artsen kraken rapport van Gezondheidsraad." Een enkel citaat:
Het rapport van de Gezondheidsraad dat de Chelatie-infusen als therapie bij hart- en vaatpatiënten als ongefundeerd medisch handelen en zelfs soms gevaarlijk veroordeelt, wordt door de Chelatie artsen in een lijvig tegenrapport op alle punten verworpen.
"Lek als een mandje", "vol aantoonbare onjuistheden - om niet te zeggen onwaarheden - duidelijk bevooroordeeld, onwetenschap-pelijk en wellicht alleen te verklaren als een stuk medische politiek.’
Aldus prof. dr. J.G. Defares op de persconferentie in Nieuwspoort (Den Haag), één van de opstellers van het tegenrapport, dat de Nederlandse Vereniging voor Chelatietherapie inmiddels aan staatssecretaris van der Reijden heeft overhandigd. Die stelde vast dat het zeker in het beleid zou worden meegewogen.
In het tegenrapport wordt het advies van de Gezondheidsraad inzake de Chelatietherapie over de hele linie ontleed en punt voor punt weerlegd. (einde citaat)
Het NRC-Handelsblad (29 februari 1984) meldt onder de kop "Chelatievereniging verwerpt rapport van de Gezondheidsraad"
Het advies van de Gezondheidsraad van eind 1983, waarin toepassing van de Chelatietherapie tegen aderverkalking als "medisch ongefundeerd handelen" wordt beschouwd, is "onwetenschappelijk, bevooroordeeld en waardeloos."
Dit schrijft de Nederlandse Vereniging voor Chelatietherapie in haar gisteren gepresenteerde Tegenrapport, dat een repliek is op het rapport van de Gezondheidsraad.
"Het rapport van de Gezondheidsraad kan slechts beschouwd worden als een poging om, onder de dekmantel van wetenschappelijkheid, een niet-welgevallige, niet-erkende geneesmethode van het toneel te laten verdwijnen" schrijven de auteurs van het Tegenrapport.
"Dit is ingegeven door medisch-politieke redenen", aldus dr. J.G. Defares. Hij lichtte na lang aarzelen toe: "De samenstelling van de commissie van de Gezondheidsraad, waarin ook vertegenwoordigers van de farmaceutische industrie (Organon) zitting hebben, heeft ervoor gezorgd dat een rapport geschreven is, waaruit de Chelatietherapie als "ongefundeerd medisch handelen" moest komen. Een kwestie van marktbescherming."
In Trouw verscheen het artikel "Chelatietherapie: een speelbal van winstbejag", waarin het volgende valt te lezen:
Zelden zal een gezaghebbend adviesorgaan als de Gezondheidsraad zo onverkwikkelijk zijn aangepakt als in het Tegenrapport, dat de Nederlandse Vereniging voor Chelatietherapie gisteren naar buiten bracht.
Ruzies binnen de medische stand zijn in het algemeen niet van het hoogste niveau, maar als een groep artsen het rapport van dit medisch-technisch adviesorgaan voor de regering als "onwetenschappelijk, bevooroordeeld en waardeloos" kenschetst in een 200 pagina’s omvattend geschrift, lijkt er toch echt iets aan de hand te zijn. (einde citaat)
"Of een stel onnozelen heeft het rapport opgesteld, of er is sprake van een samenzwering", zei Defares gisteren op de persconferentie in Nieuwspoort. Over de onnozelheid van de Gezondheidsraad hoeft niet lang te worden gediscussieerd. Ook Defares leek de tweede veronderstelling dan ook steekhoudender. Maar wat kan er dan achter die samenzwering zijn?
Volgens Defares zijn het vooral economische belangen, die de gevestigde medische stand tegen de Chelatie doen schoppen. Hoe meer er "gecheleerd" wordt, hoe minder geopereerd. Zo makkelijk is dat. En in opereren hebben medici en ziekenhuizen nogal wat geïnvesteerd. Over medische belangen gesproken: wat doet iemand van Organon in een commissie van de Gezondheidsraad? (einde citaat)
De Volkskrant van 9 maart 1984 kwam met een artikel onder de kop "Gezondheidsraad zal opnieuw adviseren over Chelatietherapie", waarin het volgende wordt bericht:
Den Haag. Staatssecretaris van der Reijden (Volksgezondheid) zal de Gezondheidsraad vragen opnieuw te adviseren over de omstreden Chelatietherapie voor de behandeling van aderverkalking. Van der Reijden zei dat donderdag in een mondeling overleg met de vaste Tweede Kamer commissie voor Volksgezondheid.
De staatssecretaris noemde het advies van de Gezondheidsraad van eind december vorig jaar "onvolledig". Hij wil van de raad een reactie op het vorige week verschenen tegenrapport van de Nederlandse Vereniging voor Chelatietherapie. (einde citaat)
Deze commissie is er nooit gekomen omdat er geen medici bereid waren er zitting in te nemen. (Bron: zie pagina 231 van Chelatietherapie van prof. dr. J.G. Defares, (Strengholt).
In Elseviers Magazine van 3 maart 1984 verscheen, n.a.v. de presentatie van het Tegenrapport het volgende artikel over "Omstreden Chelatietherapie".
Naar boven |
